LGBTQİ+ hakları savunucusu Defne Güzel’e yönelik yargısal taciz

20 Ocak 2026 tarihinde, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, trans kadın ve insan hakları savunucusu olan, aynı zamanda 17 Mayıs Derneği’nin başkanı Defne Güzel hakkında, Dernekler Kanunu’nu (2911) ihlal ettiği iddiasıyla kamu davası açtı. Dernekler Kanunu uyarınca, bir derneğin hukuka aykırı fiilinden dernek başkanı sorumlu tutulduğu için, suçlama, 17 Mayıs Derneği’ne ait interseks bireylerin yaşam deneyimlerini konu alan “Benim İnterseks Hikâyem” adlı kitap ile bir sergi kataloğu olan “Çocuklar, Karacalar, Çiçekler, Ateşler” başlıklı iki yayının “genel ahlaka” aykırı olduğu iddiasına dayanıyor. İlk duruşması 12 Mayıs 2026 tarihinde Ankara 74. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülecek olan davada, Defne Güzel Dernekler Kanunu’nun 32(p) maddesi uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile yargılanacak.

download the urgent appeal

Defne Güzel LGBTQİ+ hakları ve cinsel sağlık alanında çalışan bir trans kadın insan hakları savunucusu ve halen 17 Mayıs Derneği’nin başkanı olarak görev yapıyor. LGBTQİ+’lara yönelik insan hakları ihlallerinin izlenmesi ve belgelenmesi ile nefret suçları ve ayrımcılıkla mücadele alanlarında uzmanlaşmış olan Güzel, Kaos GL, İnsan Hakları Derneği, Kırmızı Şemsiye ve Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK) dahil olmak üzere birçok insan hakları örgütünde uzun yıllara yayılan bir hak savunuculuğu geçmişine sahiptir. Ayrıca, HIV ile yaşayan LGBTQİ+’ların haklarını savunan Pozitif Alan adlı insan hakları örgütünün kurucusudur.

17 Mayıs Derneği 2024 yılında İçişleri Bakanlığı’na bağlı Ankara Sivil Toplumla İlişkiler İl Müdürlüğü tarafından yürütülen ve çok sayıda LGBTQİ+ derneğini hedef alan sistematik denetim süreci kapsamında denetime tabi tutulan derneklerden biriydi. Denetimin ardından Ankara İl Müdürlüğü derneğin internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında yer alan bazı içeriklerin tüzüğünde belirtilen amaçlarla uyumlu olmadığı iddiasıyla durumu Cumhuriyet Başsavcılığına bildirdi.

17 Mayıs Derneği hakkında yürütülen soruşturma kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığı üç kişilik bir bilirkişi heyeti görevlendirdi. Heyet, 9 Temmuz 2025 tarihli raporunda, İl Müdürlüğünün bildiriminde ileri sürülen iddiaların aksine, derneğin faaliyetlerinin tüzüğünde belirtilen amaçlarla uyumlu olduğunu ve herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediğini ortaya koydu.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, bilirkişi raporundaki tespitler dikkate almaksızın ve Ankara İl Müdürlüğünün denetim bulgularına dayanarak hazırladığı iddianamede, Dernekler Kanunu’nun ihlal edildiği iddiasıyla Defne Güzel’in dernek başkanı sıfatıyla bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngören hüküm uyarınca yargılanması talep etti. İddianamede, Avrupa’daki insan hakları temelli interseks örgütlerinin çatı kuruluşu OII Europe tarafından yayımlanan ve interseks bireylerin kişisel anlatılarını içeren kitabın Türkçe çevirisi “Benim İnterseks Hikâyem” ile “çıplak kadın bedenlerini” tasvir ettiği iddiasıyla bir sanat sergisinin kataloğu niteliğindeki “Çocuklar, Karacalar, Çiçekler, Ateş” başlıklı iki yayının “genel ahlaka aykırı” olduğu ileri sürülmüştür. Bunun yanı sıra, Defne Güzel, üçüncü kişiler tarafından #BenimİnterseksHikayem etiketiyle yapılan sosyal medya paylaşımlarından da “ceza sorumluluğunun şahsiliği” ilkesine aykırı biçimde sorumlu tutulmaktadır.

Front Line Defenders, Türkiye Cumhuriyeti makamlarının Dernekler Kanunu ve “genel ahlaka” aykırılık iddialarını gerekçe göstererek LGBTQİ+ örgütlerini ve insan hakları savunucularını kriminalize etmeye yönelik süregelen girişimlerinden derin kaygı duymaktadır. 17 Mayıs Derneği hakkında yürütülen soruşturma kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişilerin, kovuşturma için herhangi bir hukuki dayanak bulunmadığını ortaya koyan tespitlerinin yetkililerce göz ardı edilmesi bu kaygıyı daha da artırmaktadır. Front Line Defenders, Defne Güzel’in ve 17 Mayıs Derneği’nin Türkiye’de ve uluslararası düzeyde LGBTQİ+ haklarını savunmaya yönelik meşru insan hakları faaliyetleri nedeniyle hedef alındığına inanmaktadır ve bu davayı, Türkiye’de yetkililerin açıkça dile getirdiği “LGBTİ+ haklarına karşı savaş” söyleminin bir yansıması olduğuna inanmaktadır. atılmış son adımlardan biri olarak değerlendirmektedir. Türkiye’de LGBTQİ+ örgütleri, giderek artan biçimde “müstehcenlik” ve “genel ahlak” suçlamaları gerekçe gösterilerek ayrımcı idari denetimlere, yargısal tacize ve sansüre maruz bırakılmaktadır; nitekim bu tür suçlamalar yakın dönemde Genç LGBTİ+ Derneği gibi diğer örgütlere karşı da kullanılmıştır.

Front Line Defenders, Türkiye Cumhuriyeti makamlarına,

1. Defne Güzel’e yöneltilen asılsız suçlamaların derhal düşürülmesi;
2. LGBTQİ+ hakları örgütleri ile insan hakları savunucularına yönelik baskı ve sindirme uygulamalarına son verilmesi;
3. LGBTQİ+ hakları savunucuları başta olmak üzere tüm insan hakları savunucularının, herkesin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit biçimde yararlanabilmesi için yürüttükleri barışçıl faaliyetlerini herhangi bir taciz, baskı veya misilleme tehdidi altında kalmaksızın sürdürebilecekleri güvenli ve elverişli bir ortamın temin edilmesi yönünde çağrıda bulunmaktadır.