نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، همراه با چند مدافع حقوق بشر و روزنامهنگار در ایران بازداشت شد؛ یک سال پس از آزادی موقت او
در تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵، نیروهای امنیتی لباسشخصی نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۳، را همراه با دیگر مدافعان حقوق بشر از جمله عالیه مطلبزاده، سپیده قلیان، هستی امیری، پوران ناظمی و چند نفر دیگر از شرکتکنندگان در مراسم هفتم وکیل فقید، خسرو علیکردی، در شهر مشهد، بهطور خشونتآمیز بازداشت کردند. ائتلاف «آزادی نرگس» این بازداشت را محکوم میکند و از مقامات ایرانی میخواهد نرگس محمدی و دیگر بازداشتشدگان را آزاد کنند.
پس از ماهها تهدید، مقامات جمهوری اسلامی بار دیگر نرگس محمدی، مدافع حقوق بشر، نویسنده، روزنامهنگار و برنده جایزه صلح نوبل را بازداشت کردهاند؛ فردی که یک سال پیش بهطور مشروط از زندان آزاد شده بود. به گفته بنیاد نرگس، نرگس محمدی پس از سخنرانی در مراسم یادبود وکیل حقوق بشری، خسرو علیکردی، در شهر مشهد در استان خراسان، بازداشت شد. علیکردی، وکیل برجسته و فعال حقوق بشر که سابقه دفاع از معترضان و زندانیان سیاسی را داشت، روز ۵ دسامبر ۲۰۲۵ در شرایطی مشکوک در دفتر کار خود جان باخت؛ شرایطی که از سوی گروههای مدنی داخل و خارج ایران «مشکوک» توصیف شده است. در تاریخ ۱۲ دسامبر، دادستان مشهد تمام ادعاهای مربوط به قتل خسرو علیکردی را رد کرد و علت مرگ او را «عارضه قلبی» اعلام نمود.
در یک عکس و ویدئو که توسط ائتلاف «آزادی نرگس» راستیآزمایی شده، نرگس محمدی پس از سخنرانی در مراسم یادبود در مشهد دیده میشود که همراه با جواد علیکردی، برادر خسرو علیکردی و وکیل حقوق بشری، و سپیده قلیان، مدافع حقوق بشر و نویسنده و روزنامهنگار مستقل، شعار «زنده باد ایران» سر میدهد.
نیروهای امنیتی همچنین عالیه مطلبزاده را بازداشت کردند؛ او بین اکتبر ۲۰۲۰ تا فوریه ۲۰۲۳ در زندان بوده است. این مدافع حقوق زنان و عکاس خبری مستقل، نایبرئیس انجمن ایرانی دفاع از آزادی مطبوعات نیز هست و بهتازگی تحت عمل جراحی قرار گرفته بود. همچنین طبق گزارشها، سه زن دیگر—مدافعان حقوق بشر هستی امیری، سپیده قلیان و پوران ناظمی—نیز در میان بازداشتشدگان بودهاند.
کمیته راهبری ائتلاف «آزادی نرگس» اعلام کرد:
«بازداشتهای خشونتآمیز نرگس محمدی، عالیه مطلبزاده، سپیده قلیان، هستی امیری، پوران ناظمی و دیگر شرکتکنندگان در مراسم یادبود امروز در مشهد، حملهای رسواکننده علیه همه مدافعان حقوق بشر و روزنامهنگاران در ایران است و روشنترین نشانه از تشدید سرکوب آزادی تجمعات، آزادی رسانه، و حقوق اساسی مردم پس از مرگ اخیر خسرو علیکردی بهشمار میرود. از زمان تعلیق حکم یک سال پیش، نرگس محمدی بارها با تهدید بازداشت مجدد مواجه شده بود؛ و اکنون مقامات ایرانی تهدیدهای خود را عملی کردهاند. حرکت ما تا زمانی ادامه خواهد داشت که نرگس محمدی و همه مدافعان حقوق بشر و روزنامهنگاران بازداشتشده بدون قید و شرط آزاد شوند. آزادی آنها باید فوراً صورت گیرد.»
مقامات ایرانی تاکنون هیچ اطلاعاتی درباره محل نگهداری نرگس محمدی و دیگر بازداشتشدگان یا دلیل رسمی بازداشت آنها منتشر نکردهاند. نرگس محمدی در دسامبر ۲۰۲۴، پس از آنکه در میانه نوامبر تحت عمل جراحی قرار گرفت و پزشکان ادامه بازداشت را برای سلامت او خطرناک دانستند، با تعلیق حکم از زندان اوین آزاد شد. از زمان آزادی، او بارها هدف آزار، تهدید و فشارهای امنیتی قرار گرفته است. در ژوئیه ۲۰۲۵، وزارت اطلاعات به وکلای او هشدار داد که از انجام مصاحبههای رسانهای، بسیج گروههای حقوق بشری یا فعالیتهای مرتبط با حقوق بشر خودداری کند.
نرگس محمدی مدافع حقوق بشر، نویسنده، روزنامهنگار و نایبرئیس و سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر در ایران است. او بیش از ده سال از عمر خود را در زندان گذرانده و آخرین دوره زندانش از نوامبر ۲۰۲۱ تا دسامبر ۲۰۲۴ ادامه داشت که در آن مجموعاً با بیش از ۱۳ سال حکم به اتهاماتی مانند «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» روبهرو بود. او تاکنون جوایز بینالمللی متعددی برای مبارزه بیوقفهاش در راه حقوق بشر دریافت کرده است، از جمله: جایزه صلح نوبل ۲۰۲۳، جایزه جهانی آزادی مطبوعات یونسکو–گییرمو کانوی ۲۰۲۳، جایزه PEN/Barbey برای آزادی نوشتن در سال ۲۰۲۳، و جایزه شجاعت گزارشگران بدون مرز در سال ۲۰۲۲.
این بیانیه از سوی کمیته راهبری ائتلاف «آزادی نرگس» منتشر شده و لزوماً دیدگاه تمام اعضای ائتلاف را بازتاب نمیدهد. این کمیته توسط بنیاد نرگس، PEN America، گزارشگران بدون مرز (RSF) و Front Line Defenders هدایت میشود.
برای کسب اطلاعات بیشتر یا پیوستن به این کارزار، به وبسایت زیر مراجعه کنید:
www.narges.foundation/freenarges
ارتباط با اعضای کمیته راهبری:
بنیاد نرگس: info@narges.foundation
پِن آمریکا: Karin Deutsch Karlekar – kdkarlekar@pen.org
گزارشگران بدون مرز: Jonathan Dagher – jdagher@rsf.org
فرانتلاین دیفندرز: campaigns@frontlinedefenders.org
به کارزار ما برای آزادی فوری و بیقید و شرط نرگس محمدی بپیوندید.
#FreeNarges
